Blog
De laatste inzichten van SolarPunkLab
De verzegelde voorspelling: hoeveel eigen stroom gebruikt een wijk die 140% opwekt?
Een wijk die op jaarbasis 140% van haar stroom opwekt, is niet 140% zelfvoorzienend. Voor de Aardehuizen in Olst voorspelt het lab over juli 2025 tot en met juni 2026 een zelfvoorzienendheid van 59% (band 52 tot 62%): in de zomer vrijwel 100%, in december en januari rond de 25%. De voorspelling is gemaakt zonder meetdata en verzegeld met een SHA-256-vingerafdruk.
De auto onder het doel: waarom de elektrische auto de winterwand hoger maakt
Elektrische auto's breken de netaansluiting van de wijk niet: nul congestie-uren, wel een importpiek van 10 naar 40 kW. Ze maken de winterwand een halve keer hoger, omdat een derde van het laden in december tot februari valt. De auto onder de 90%-eis brengen kost 6.026 euro per woning per jaar extra; hem uit het net laten laden 383 euro. Het autarkiedoel hoort per vraagpost.
Wat bouwt een wijk als niemand een doel stelt?
Een wijk die alleen op kosten let zet bij de huidige prijzen het dak vol zonnepanelen, bouwt een kleine buurtbatterij en komt vanzelf op 60% zelfvoorzienend uit: 341 euro per woning per jaar. Seizoensopslag komt bij geen enkele stroomprijs uit de som. De 90%-wijk kost 8.090 euro; de laatste dertig procentpunt zijn een waardekeuze van ruim 7.700 euro per woning per jaar.
De winterwand valt van de Alpen
Exact dezelfde wijk, doorgerekend op vijf Europese locaties: Breda, Gent en München delen dezelfde winterwand én hetzelfde zwaarste jaar (2010), maar ten zuiden van de Alpen stort de wand in. In Milaan verdient de wijk tot 80% netto geld; in Palermo kost 90% zelfvoorziening 68 euro per woning per jaar, zonder seizoensopslag.
Het getal dat nergens bestaat
Mijn kruisingsmodel leunt op een parameter die nergens in de literatuur bestaat: de leercurve van bouwautomatisering. De gereconstrueerde band is 8 tot 15% per verdubbeling van het geautomatiseerde volume, centraal 10%, en hij is expliciet gebouwd om weerlegd te kunnen worden.
Het model tegen het veld: 3,53 tegen 3,52
Mijn warmtepompmodel voorspelt een seizoensrendement van 3,53; de Nederlandse veldmonitoring over zesduizend woningen meet 3,52. Maar de validatie leverde ook een ongemakkelijke ontdekking op: geen enkel Nederlands voorbeeldproject publiceert een gemeten zelfvoorzienendheidscijfer.
De batterij die roest: mijn duurste aanname kreeg eindelijk bronnen
De prijs van seizoensopslag droeg het hele model op één marktindicatie. Een dag bronnenonderzoek later: wijkschaal-waterstof is commercieel aan het verdwijnen, en de eerste netgekoppelde ijzer-luchtbatterij ter wereld draait in Delft, in containers waarvan er twee mijn hele seizoensvat vormen.
De winter van 2010: hoe mijn robuuste wijk door de mand viel
Een wijk die robuust is gedimensioneerd op drie weerjaren haalt haar 90%-belofte in 8 van de 15 jaren tussen 2005 en 2023. De koude winter van 2010 is de echte maat: 82,5% in plaats van 90%, en dekking tegen dat jaar vraagt bijna het dubbele seizoensvat.
Ik liet een optimizer los op mijn wijkmodel en hij werd energiehandelaar
Toen ik een optimalisatiemodel met perfecte kennis van het hele jaar losliet op mijn wijk, met saldering aan, hield het op met een wijk ontwerpen en begon het te handelen: goedkoop importeren, duur exporteren, de batterij daarop laten dansen. De wijkdimensionering werd bijzaak. Dezelfde saldering die eerder alleen de businesscase vertekende, domineerde nu de hele uitkomst.
Het kruisingsmodel: wanneer wordt nieuw bouwen goedkoper dan renoveren?
In het model kruisen de kosten van nieuw bouwen en renoveren ergens tussen 2039 en 2054. Bij agressieve bouwautomatisering rond 2039, gematigd rond 2043, en zelfs zonder automatisering rond 2054 op het stijgende netkostenpad. De startconditie is bewust dat renovatie vandaag wint; wie een kruising vindt, heeft de aanname over bouwautomatisering zelf ingesteld.
Het commons-lek: wat een freerider je energiegemeenschap kost
In de gesimuleerde energiegemeenschap trekt een freerider onder een vrije pool netto 363 kWh per jaar meer uit de gedeelde batterij dan een gewone deelnemer. Inleg naar rato halveert dat naar 204 kWh; onder prijs-en-sancties betalen freeriders ervoor en draaien ze bij. Regels zijn geen papierwerk: alleen al een load-shifting-afspraak tilt de zelfconsumptie van 38,7 naar 40,1%.
Het grijswaterplafond: waarom je waterzelfvoorziening op 26% blijft hangen
De waterzelfvoorziening van de gesimuleerde wijk blijft rond 24 tot 26% hangen, hoe groot de regentank ook wordt. Het plafond zit niet in de opslag maar in de grijswatersplitsing: alleen toilet en wasmachine mogen op regenwater, samen 36,8% van de huishoudelijke vraag. Meer regenwatergebruik vraagt andere installaties, geen grotere tanks.
Factor 9: hoe seizoensopslag de winterwand breekt
Met seizoensopslag zakt 90% zelfvoorziening voor de gesimuleerde wijk van 117.000 naar 12.900 euro per jaar, een factor 9. Maar dezelfde installatie haalt zonder slimme aansturing maar 56% in plaats van 90%: wie seizoensopslag koopt zonder regelstrategie, laat het grootste deel van de waarde liggen.
De winterwand: waarom 80% zelfvoorziening betaalbaar is en 90% niet
Voor een all-electric wijk van acht huishoudens kost 80% zelfvoorziening ongeveer 6.100 euro per jaar, maar 90% kost 117.000 euro. Die sprong is de winterwand: zonnestroom valt weg precies wanneer de warmtepomp het hardst vraagt, en dagbatterijen kunnen dat gat niet dichten.