De auto onder het doel: waarom de elektrische auto de winterwand hoger maakt

Beeld boven: AI-impressie, geen bouwtekening.

Alles wat ik tot september over zelfvoorzienendheid schreef ging over huizen. Stroom, warmte, water. De auto stond buiten de balans, en dat is in Nederland een grote afwezige: een benzineauto verbruikt per huishouden meer energie dan het huis zelf.

Dus bouwde ik hem erin. Geen gemiddeld laadprofiel, maar laadsessies per auto: wanneer komt hij thuis, hoeveel heeft hij gereden, wanneer plugt hij in, met een vaste toevalsreeks zodat elke run herhaalbaar is. Zeven auto's op acht woningen, het Bredase autobezit, 12.300 kilometer per jaar elk. Twee van mijn drie hypothesen sneuvelden binnen een uur.

Hypothese één: de auto breekt het net. Zeven laders van 11 kW is 77 kW op een aansluiting van 55, dus dat leek me rekenwerk. Het model zegt nee. Nul uren boven de aansluitlimiet, in drie weerjaren. De hoogste gelijktijdigheid is vijf tot zes auto's, de laadpiek 36 tot 38 kW, en de importpiek van de hele wijk gaat van 10 naar 40 kW.

De auto breekt de kabel niet. Hij eet de marge op. Van 45 kW ruimte naar 15. Netbewust laden, 4 kW per laadpunt tussen vijf en elf uur 's avonds, brengt die piek naar 30 kW. Wie met een gemiddeld profiel rekent ziet die marge niet verdwijnen; wie met de worst case rekent koopt een aansluiting die hij niet nodig heeft.

Hypothese twee: de auto maakt de winterput tien tot vijftien procent dieper. Gemeten: 52 procent. Van 4,2 naar 6,4 MWh. De auto's laden 13,8 MWh per jaar thuis en bijna een derde daarvan valt in december tot februari, de maanden zonder zon. Precies het gat dat seizoensopslag moet overbruggen.

In euro's, robuust over drie weerjaren en met 100 euro per kWh opslag: de 90%-wijk zonder auto kost 8.090 euro per woning per jaar. Met auto 14.116. Het seizoensvat groeit van 8,1 naar 14,1 MWh. De marginale kilowattuur van de auto kost onder de 90%-eis ruim drie euro, tegen dertig cent uit het net.

Toen stelde ik de vraag anders. Waarom moet de auto onder de belofte van het huis vallen? Huis en warmte winterdicht, en de auto laadt in januari gewoon uit het net, alleen op de uren dat hij laadt. Dat is dezelfde logica waarmee ik de laatste tien procent van het huis al aan het net laat.

Uitkomst: 8.473 euro per woning per jaar. De installatie is identiek aan die van de wijk zonder auto. De auto kost alleen zijn netstroom, 383 euro. Onder de eis kostte hij 6.026 euro. Zestien keer zoveel, voor dezelfde kilometers.

Mijn eerste versie van die som was trouwens een lek. Ik formuleerde de eis als jaarsom en kreeg 751 euro per woning, zonder seizoensopslag. Te mooi. Elektronen zijn niet gelabeld: het model voedde in januari het huis uit de zomerse laadruimte van de auto. De eis moest per uur. Gevonden binnen een uur, weggegooid, en het staat in het register.

Daarna de ladder. Het doel per vraagpost scheelt veertig procent. Vraagontwerp, deelauto's en minder woon-werkverkeer, scheelt daarbovenop een kwart en brengt de laadpiek van 36 naar 11 kW en het parkeerland van 22,5 naar 1 vierkante meter per huishouden. Slim laden, de auto laten kiezen wanneer hij laadt, scheelt vier procent. Dimensionering en doeldefinitie dragen de uitkomst. Aansturing is de laatste procenten. Dat had de seizoensopslag me in juli al geleerd.

De zwakste plekken, voor wie dit wil aanvallen:

• Het laadsessiemodel heb ik gekalibreerd op het werkdagprofiel van ElaadNL: de afstand ging van 7,2 naar 1,8 procentpunt per uur. Wat niet weg te fitten was: ElaadNL meet een kwart van het laden na middernacht, ik krijg 16%. Hun vloot van 2019 reed 18.000 kilometer en laadde 18 kWh per sessie; mijn Bredase auto 11. Korte sessies eindigen eerder. Om dezelfde reden dempt netbewust laden bij mij de avondpiek 14% en bij ElaadNL 44%. Dat getal hoort bij een kilometrage, niet bij een techniek.
• De motor van het vraagontwerp is de KiM-regel: minder kilometers betekent minder auto's, niet minder rijden per auto. Als mensen hun auto houden en minder rijden, verdampt de piekwinst. Dat is gedrag, geen fysica, en ik weet het niet.
• De deelauto laadt in het model als een privéauto, 's nachts thuis. Een deelauto met 144 kilometer per dag doet dat niet alleen.
• Geen teruglevering uit de auto, en de opslagprijs van 100 euro per kWh draagt opnieuw de euro's, niet de richting.

Dit artikel bouwt voort op seizoensopslag breekt de winterwand. De kostencurve zonder auto staat op de verkenner; de curve met auto schuift fors naar rechts en komt daar nog niet in voor.